17 Ağustos’ta Yıkılan Binaların Bağımsız Alanları Kat Maliklerinin Hakkı

17 Ağustos 1999 Davacı, depremde yıkılan binadaki bağımsız bölümün bedelinin tahsilini istemiştir. Davacının tüketici mahkemesine açtığı dava, davalıların murisinden satın alınan taşınmazın depo niteliğinde olup, ticari veya mesleki faaliyetler kapsamında kullanıldığı anlaşıldığından, genel mahkemenin görev alanında kaldığı kararı çıkmıştır.

Davacı, genel mahkemeye açtığı davada 16 pafta 745 parsel numaralı taşınmazda kat irtifakı sahibi olduğunu, 17 Ağustos 1999 tarihli depremde binanın yıkıldığını ileri sürerek satın aldığı bağımsız bölümün bedeli olan 35.000 TL’nin tahsilini istemiştir.

Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, depo niteliğinde bulunan bağımsız bölümün deprem tarihindeki piyasa raiç değeri olan 4.000 TL’nin dahili davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı M.D. mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

T.C.
YARGITAY
13. HUKUK DAİRESİ
E. 2012/1131
K. 2012/16053
T. 19.6.2012
• DEPREMDE YIKILAN BİNADAKİ BAĞIMSIZ BÖLÜMÜN BEDELİNİN TAHSİLİ İSTEMİ (Taşınmaz Depo Niteliğinde Olup Ticari veya Mesleki Faaliyetler Kapsamında Kullanıldığı Anlaşıldığından Davanın Tüketici Mahkemesinde Görülemeyeceği)
• DEPO NİTELİĞİNDEKİ TAŞINMAZ (1999 Depreminde Binanın Yıkıldığı İleri Sürülerek Satın Aldığı Bağımsız Bölümün Bedelinin Tahsili İstemi – Davanın Tüketici Mahkemesinin Değil Genel Mahkemenin Görev Alanında Kaldığı)
• TÜKETİCİ MAHKEMESİNDE DAVANIN GÖRÜLEMEYECEĞİ (1999 Depreminde Binanın Yıkıldığı İleri Sürülerek Bağımsız Bölümün Bedelinin Tahsili İstemi – Taşınmazın Depo Niteliğinde Olduğu ve Ticari veya Mesleki Faaliyetler Kapsamında Kullanıldığı)
• GÖREVSİZLİK KARARI (Görevle İlgili Düzenlemenin Kamu Düzenine İlişkin Olduğu/Taraflar İleri Sürmese Dahi Yargılamanın Her Aşamasında Re’sen Gözetileceği – Görevle İlgili Hususlarda Kazanılmış Hak Söz Konusu Olamayacağı)
4077/m.23
6100/m.1
ÖZET : Davacı, taşınmazda kat irtifakı sahibi olduğunu, 17.08.1999 tarihli depremde binanın yıkıldığını ileri sürerek satın aldığı bağımsız bölümün bedelinin tahsilini istemiştir. Davacı tarafından davalıların murisinden satın alınan taşınmazın depo niteliğinde olup, ticari veya mesleki faaliyetler kapsamında kullanıldığı anlaşıldığından, davanın Tüketici Mahkemesinin değil, genel mahkemenin görev alanında kaldığı anlaşılmaktadır. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olamaz. Görevsizlik kararı verilmesi gerekir.
DAVA : Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı M.D. mirasçıları avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : Davacı, 16 pafta 745 parsel numaralı taşınmazda kat irtifakı sahibi olduğunu, 17.08.1999 tarihli depremde binanın yıkıldığını ileri sürerek satın aldığı bağımsız bölümün bedeli olan 35.000 TL. nin tahsilini istemiştir.
Davalılar davanın reddini dilemişlerdir.
Mahkemece, depo niteliğinde bulunan bağımsız bölümün deprem tarihindeki piyasa raiç değeri olan 4.000 TL.nin dahili davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı M.D. mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.
1-4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3. maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları ifade eder. Satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek yada tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Yine anılan yasanın 3/d maddesinde, “hizmet; bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyet” olarak tanımlanmıştır.
Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir. 4077 sayılı yasanın 23. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.
Somut olay değerlendirildiğinde, davacı tarafından davalıların murisinden satın alınan taşınmazın depo niteliğinde olup, ticari veya mesleki faaliyetler kapsamında kullanıldığı anlaşıldığından davaya bakanın Tüketici Mahkemesinin değil, genel mahkemenin görev alanında kaldığı anlaşılmaktadır. Görevle ilgili düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen, gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olamaz. O halde mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın esasına, girilerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2-Bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) numarıl bette açıklanan nedenlerle; temyiz olunan kararın bozulmasına, (2) numaralı bent uyarınca davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 19.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.